یک سایت وردپرسی بعد از طراحی و راهاندازی دیگر نیازی به رسیدگی ندارد؟ قطعاً نه.
حتی اگر سایت بدون مشکل در حال کار باشد، بخشهای مختلف آن به مرور زمان نیاز به بررسی، بروزرسانی و مراقبت دارند. افزونهها و قالبها نسخههای جدید منتشر میکنند، فایلها و اطلاعات اضافی در سایت جمع میشوند، وضعیت امنیت تغییر میکند و ممکن است مشکلاتی ایجاد شوند که در ظاهر قابل مشاهده نباشند.به همین دلیل نگهداری سایت وردپرسی را باید بخشی از مدیریت همیشگی سایت در نظر گرفت؛ نه کاری که فقط هنگام خراب شدن سایت انجام شود.
در این راهنما یک چک لیست کاربردی برای نگهداری سایت وردپرسی ارائه میکنیم و بررسی میکنیم چه کارهایی باید بهصورت روزانه، هفتگی و ماهانه انجام شوند.
نگهداری سایت وردپرسی چیست؟
نگهداری سایت وردپرسی مجموعهای از فعالیتهای منظم برای حفظ امنیت، سرعت، سلامت و عملکرد صحیح سایت است.این فعالیتها میتوانند شامل بروزرسانی وردپرس و افزونهها، تهیه نسخه پشتیبان، بررسی امنیت، کنترل سرعت، پاکسازی اطلاعات اضافی، بررسی خطاها و کنترل عملکرد بخشهای مختلف سایت باشند.
نکته مهم این است که نگهداری با تعمیر سایت تفاوت دارد.برای مثال، اگر سایت شما بعد از یک بروزرسانی از کار بیفتد و برای رفع مشکل اقدام کنید، این کار بیشتر در دسته رفع مشکل و پشتیبانی فنی قرار میگیرد. اما بررسی منظم بروزرسانیها، تهیه بکاپ قبل از آنها و کنترل سایت بعد از بروزرسانی، بخشی از نگهداری محسوب میشود.
به زبان ساده، نگهداری مناسب تلاش میکند قبل از تبدیل شدن مشکلات کوچک به خرابیهای جدی، آنها را شناسایی کند.
چرا نگهداری منظم سایت وردپرسی اهمیت دارد؟
وردپرس از بخشهای مختلفی تشکیل شده است و هرکدام از این بخشها میتوانند روی عملکرد سایت تأثیر بگذارند.هسته وردپرس، افزونهها، قالب، دیتابیس، هاست، فایلها و تنظیمات امنیتی باید در کنار یکدیگر به شکل صحیح کار کنند. اگر یکی از این بخشها برای مدت طولانی بررسی نشود، احتمال ایجاد مشکل بیشتر میشود.
نگهداری منظم میتواند به شما کمک کند:
- امنیت سایت را بهتر کنترل کنید.
- از اطلاعات مهم سایت نسخه پشتیبان داشته باشید.
- مشکلات احتمالی را زودتر شناسایی کنید.
- سرعت و عملکرد سایت را در وضعیت مناسبی نگه دارید.
- افزونهها و قالبهای قدیمی را مدیریت کنید.
- خطاهای سایت را سریعتر متوجه شوید.
- عملکرد فروشگاه ووکامرس را بررسی کنید.
- مشکلاتی را که ممکن است روی تجربه کاربر یا وضعیت فنی سایت تأثیر بگذارند، زودتر شناسایی کنید.
البته نگهداری به این معنی نیست که سایت هیچوقت دچار مشکل نخواهد شد؛ بلکه هدف آن کاهش ریسک و شناسایی سریعتر مشکلات است.
چک لیست کامل نگهداری سایت وردپرسی
حالا به بخش اصلی مقاله میرسیم. برای نگهداری صحیح یک سایت وردپرسی لازم نیست هر روز تمام بخشهای سایت را تغییر دهید. مهم این است که موارد مهم را در بازههای زمانی مشخص بررسی کنید.
۱. تهیه نسخه پشتیبان از سایت
یکی از مهمترین کارهایی که نباید از برنامه نگهداری حذف شود، تهیه نسخه پشتیبان است.قبل از انجام تغییرات مهم، بروزرسانیهای بزرگ یا تغییرات فنی بهتر است یک نسخه قابل بازیابی از سایت داشته باشید.بکاپ معمولاً باید شامل فایلهای سایت و دیتابیس باشد. داشتن چند نسخه پشتیبان در زمانهای مختلف نیز میتواند در شرایط خاص بسیار مفید باشد.برای مثال تصور کنید بعد از بروزرسانی یک افزونه، سایت با خطای جدی مواجه شود. اگر نسخه پشتیبان سالمی در اختیار داشته باشید، امکان بازگردانی سایت بسیار سادهتر خواهد بود.
نکته: فقط داشتن بکاپ کافی نیست؛ بهتر است هر چند وقت یکبار مطمئن شوید که نسخه پشتیبان واقعاً قابل بازیابی است.
۲. بروزرسانی هسته وردپرس
تیم توسعه وردپرس بهصورت دورهای نسخههای جدیدی منتشر میکند. این بروزرسانیها میتوانند شامل رفع مشکلات، بهبود عملکرد، تغییرات سازگاری و اصلاحات امنیتی باشند.به همین دلیل استفاده طولانیمدت از نسخه قدیمی وردپرس کار مناسبی نیست.
اما بروزرسانی نباید بدون بررسی انجام شود.
قبل از بروزرسانیهای مهم بهتر است:
- از سایت بکاپ تهیه کنید.
- سازگاری افزونهها و قالب را بررسی کنید.
- بروزرسانی را انجام دهید.
- صفحات مهم سایت را بررسی کنید.
- عملکرد فرمها، ورود کاربران و بخشهای اصلی را تست کنید.
این فرآیند مخصوصاً برای سایتهای فروشگاهی اهمیت بیشتری دارد.
۳. بروزرسانی افزونهها و قالب
افزونهها و قالبها یکی از بخشهای مهم هر سایت وردپرسی هستند و باید بهصورت منظم بررسی شوند.اما یک اشتباه رایج این است که مدیر سایت بدون هیچ بررسی، همه موارد را همزمان بروزرسانی میکند.بهتر است قبل از بروزرسانی افزونههای مهم، وضعیت سایت و وجود نسخه پشتیبان بررسی شود. بعد از بروزرسانی نیز عملکرد بخشهایی که تحت تأثیر آن افزونه قرار دارند، تست شود.
برای مثال اگر افزونه مربوط به فرم تماس بروزرسانی شده، فقط ورود به پیشخوان کافی نیست؛ بهتر است خود فرم نیز از سمت کاربر تست شود.
۴. حذف افزونهها و قالبهای بلااستفاده
داشتن افزونههای زیاد همیشه به معنی امکانات بیشتر نیست.اگر افزونهای دیگر استفاده نمیشود، بهتر است وضعیت آن بررسی و در صورت غیرضروری بودن حذف شود. همین موضوع درباره قالبهای نصبشده نیز صدق میکند.افزونهها و قالبهای بلااستفاده میتوانند باعث شلوغی پیشخوان شوند و در صورت قدیمی ماندن، مدیریت امنیت سایت را دشوارتر کنند.
البته قبل از حذف هر افزونه باید بررسی شود که بخش دیگری از سایت به آن وابسته نباشد.
۵. بررسی امنیت سایت
امنیت نباید فقط زمانی بررسی شود که سایت هک شده یا رفتار مشکوکی مشاهده شده باشد.بررسی دورهای کاربران، دسترسیها، افزونهها، قالبها و وضعیت ورود به سایت میتواند به شناسایی برخی مشکلات کمک کند.
بهتر است بهصورت دورهای موارد زیر را بررسی کنید:
- کاربران غیرضروری
- سطح دسترسی کاربران
- افزونههای ناشناس یا بلااستفاده
- قالبهای قدیمی
- بروزرسانیهای امنیتی
- تلاشهای ورود غیرعادی
- تنظیمات امنیتی سایت
همچنین استفاده از رمز عبور مناسب و فعال کردن احراز هویت دومرحلهای، در صورت پشتیبانی سرویسها و ابزارهای مورد استفاده، میتواند لایه امنیتی بیشتری ایجاد کند.
۶. بررسی سرعت سایت
سرعت سایت یکی از بخشهایی است که نباید فقط هنگام کاهش شدید سرعت بررسی شود.با گذشت زمان ممکن است تصاویر حجیم، فایلهای اضافی، افزونههای غیرضروری یا تنظیمات نامناسب باعث کاهش عملکرد سایت شوند.بنابراین در برنامه نگهداری، سرعت صفحات مهم سایت را بررسی کنید.
صفحه اصلی، صفحات مقالات، صفحات محصول و در سایتهای فروشگاهی صفحات سبد خرید و پرداخت اهمیت بیشتری دارند.اگر متوجه شدید یک صفحه نسبت به گذشته به شکل محسوسی کندتر شده است، بهتر است علت آن بررسی شود؛ نه اینکه صرفاً چند افزونه بهینهسازی دیگر نصب کنیم.
۷. پاکسازی اطلاعات و فایلهای اضافی
در طول عمر یک سایت وردپرسی، اطلاعات مختلفی در آن جمع میشوند.تصاویر اضافی، نسخههای قدیمی، پیشنویسها، دادههای موقت و برخی اطلاعات بلااستفاده میتوانند به مرور باعث افزایش حجم سایت شوند.البته پاکسازی باید با احتیاط انجام شود.قبل از حذف اطلاعات مهم، حتماً مشخص کنید که آن اطلاعات واقعاً غیرضروری هستند. حذف اشتباه فایلها یا اطلاعات دیتابیس میتواند مشکلات جدی ایجاد کند.
۸. بررسی و بهینهسازی دیتابیس
دیتابیس محل نگهداری بخش بزرگی از اطلاعات سایت وردپرسی است.نوشتهها، تنظیمات، اطلاعات کاربران، سفارشها و بسیاری از دادههای دیگر در دیتابیس ذخیره میشوند.با گذشت زمان ممکن است اطلاعات غیرضروری نیز در دیتابیس باقی بمانند. به همین دلیل بررسی دورهای دیتابیس میتواند بخشی از فرآیند نگهداری باشد.
نکته مهم: قبل از هرگونه تغییر یا پاکسازی مستقیم دیتابیس، تهیه نسخه پشتیبان ضروری است.
اگر با ساختار دیتابیس وردپرس آشنایی ندارید، بهتر است تغییرات مستقیم را بدون دانش فنی انجام ندهید.
۹. بررسی خطاهای سایت
همه خطاهای وردپرس بلافاصله توسط مدیر سایت دیده نمیشوند.ممکن است یک فرم ارسال نشود، یک صفحه خاص خطا داشته باشد یا یکی از قابلیتهای سایت برای کاربران به درستی کار نکند، در حالی که صفحه اصلی سایت کاملاً سالم به نظر برسد.به همین دلیل در نگهداری دورهای باید بخشهای مهم سایت را بهصورت واقعی بررسی کرد.
برای مثال:
- فرم تماس را ارسال کنید.
- لینکهای مهم را بررسی کنید.
- ورود و خروج کاربر را تست کنید.
- صفحات اصلی را باز کنید.
- در سایت فروشگاهی یک فرآیند خرید آزمایشی انجام دهید.
این بررسیهای ساده میتوانند مشکلاتی را نشان دهند که صرفاً با ورود به پیشخوان قابل تشخیص نیستند.
۱۰. بررسی لینکهای خراب و صفحات 404
با تغییر ساختار سایت یا حذف صفحات ممکن است لینکهایی ایجاد شوند که دیگر مقصد درستی ندارند.وجود تعداد زیادی لینک خراب میتواند تجربه کاربر را تحت تأثیر قرار دهد و مدیریت سایت را نیز دشوارتر کند.بنابراین بهتر است هر چند وقت یکبار وضعیت لینکهای مهم سایت بررسی شود.اگر صفحهای حذف شده اما هنوز لینکهای داخلی یا خارجی به آن وجود دارند، باید بر اساس شرایط سایت درباره جایگزینی، تغییر مسیر یا اصلاح لینک تصمیمگیری شود.
۱۱. بررسی SSL و HTTPS
آدرس سایت باید به شکل صحیح از HTTPS استفاده کند و گواهی SSL نیز باید معتبر باشد.اگر گواهی SSL منقضی شود یا تنظیمات HTTPS بهدرستی انجام نشده باشد، ممکن است کاربران با هشدارهای امنیتی مواجه شوند.بنابراین بررسی دورهای SSL نیز میتواند بخشی از چک لیست نگهداری سایت باشد.
۱۲. بررسی وضعیت سایت در گوگل و Search Console
نگهداری سایت فقط به بخش فنی محدود نمیشود.اگر سایت برای جذب ورودی از گوگل فعالیت میکند، بررسی دورهای وضعیت آن در ابزارهایی مانند Google Search Console میتواند اطلاعات ارزشمندی در اختیار مدیر سایت قرار دهد.مواردی مانند خطاهای ایندکس، صفحات دارای مشکل، تغییرات غیرعادی در عملکرد جستجو و وضعیت برخی گزارشهای فنی را میتوان بررسی کرد.این بررسی کمک میکند مشکلاتی که شاید در ظاهر سایت مشخص نباشند، زودتر شناسایی شوند.
۱۳. بررسی عملکرد ووکامرس
اگر سایت شما فروشگاهی است، نگهداری باید بخشهای مربوط به فروشگاه را نیز پوشش دهد.گاهی سایت اصلی بدون مشکل باز میشود، اما فرآیند خرید با مشکل مواجه است.در بررسی دورهای ووکامرس بهتر است مواردی مانند اینها تست شوند:
- نمایش محصولات
- افزودن محصول به سبد خرید
- سبد خرید
- صفحه پرداخت
- روشهای ارسال
- درگاه پرداخت
- ثبت سفارش
- ایمیلهای مربوط به سفارش
- موجودی محصولات
برای یک فروشگاه اینترنتی، سالم بودن فرآیند خرید اهمیت زیادی دارد؛ چون یک خطای کوچک در پرداخت یا ثبت سفارش میتواند مستقیماً روی فروش تأثیر بگذارد.
۱۴. بررسی کاربران و سطح دسترسیها
هر کاربری که به پیشخوان وردپرس دسترسی دارد باید سطح دسترسی متناسب با وظیفه خود داشته باشد.گاهی پس از پایان همکاری با یک فرد یا تغییر تیم، دسترسیهای قبلی همچنان فعال باقی میمانند.بنابراین بهتر است هر چند وقت یکبار فهرست کاربران بررسی شود و دسترسیهای غیرضروری حذف یا اصلاح شوند.این کار هم از نظر مدیریت سایت و هم از نظر امنیت اهمیت دارد.
۱۵. تست سایت از دید یک کاربر
یکی از سادهترین و در عین حال مهمترین مراحل نگهداری، استفاده واقعی از سایت است.گاهی مدیر سایت هر روز وارد پیشخوان میشود اما مدتهاست سایت را مثل یک بازدیدکننده معمولی بررسی نکرده است.یک بار با نگاه کاربر وارد سایت شوید.صفحه اصلی را باز کنید، یک مقاله بخوانید، روی لینکها کلیک کنید، فرم تماس را امتحان کنید و اگر فروشگاه دارید، فرآیند خرید را بررسی کنید.همین تست ساده میتواند مشکلاتی را آشکار کند که در پنل مدیریت دیده نمیشوند.
برنامه نگهداری سایت وردپرسی؛ روزانه، هفتگی و ماهانه
لازم نیست تمام این کارها را هر روز انجام دهید. اگر وظایف را بر اساس دوره زمانی تقسیم کنیم، مدیریت سایت بسیار سادهتر خواهد شد.
| دوره | اقدامات پیشنهادی |
|---|---|
| روزانه | بررسی در دسترس بودن سایت، سفارشهای جدید و مشکلات مهم |
| هفتگی | بکاپ، بررسی بروزرسانیها، امنیت و عملکرد بخشهای مهم |
| ماهانه | بررسی کاربران، دیتابیس، لینکها، سرعت، Search Console و عملکرد کلی |
| دورهای | بررسی کامل امنیت، هاست، SSL و ساختار فنی سایت |
البته این برنامه برای همه سایتها یکسان نیست.یک وبلاگ کوچک ممکن است نیاز کمتری داشته باشد، در حالی که یک فروشگاه اینترنتی با سفارشهای روزانه به بررسیهای بیشتری نیاز دارد.
اگر سایت را نگهداری نکنیم چه اتفاقی میافتد؟
ممکن است یک سایت برای چند ماه بدون هیچ مشکلی کار کند و مدیر آن تصور کند نیازی به نگهداری ندارد.اما مشکلات فنی همیشه بلافاصله ظاهر نمیشوند.
برای مثال، یک افزونه قدیمی ممکن است امروز مشکلی ایجاد نکند، اما بعد از بروزرسانی وردپرس با بخش دیگری از سایت ناسازگار شود. یا ممکن است یک فرم برای مدت طولانی خراب باشد و کسی متوجه آن نشود.نگهداری منظم باعث میشود چنین مشکلاتی زودتر شناسایی شوند.هدف اصلی نگهداری این نیست که سایت را دائماً تغییر دهیم؛ بلکه باید وضعیت فعلی سایت را کنترل کنیم و از ایجاد مشکلات قابل پیشگیری جلوگیری کنیم.
تفاوت نگهداری سایت با پشتیبانی وردپرس چیست؟
این دو مفهوم به یکدیگر نزدیک هستند اما دقیقاً یکسان نیستند.نگهداری سایت بیشتر روی فعالیتهای دورهای و پیشگیرانه تمرکز دارد؛ مانند بکاپ، بروزرسانی، بررسی امنیت، کنترل سرعت و بررسی سلامت سایت.اما پشتیبانی وردپرس میتواند دامنه گستردهتری داشته باشد و شامل بررسی خطاها، رفع مشکلات فنی، تغییرات موردنیاز سایت، مشکلات افزونهها، قالب، ووکامرس و سایر مسائل فنی شود.
اگر میخواهید درباره مفهوم و خدمات پشتیبانی وردپرس بیشتر بدانید، میتوانید مقاله «پشتیبانی وردپرس چیست و چه خدماتی را شامل میشود؟» را نیز مطالعه کنید.در واقع برای بسیاری از سایتها، نگهداری و پشتیبانی در کنار یکدیگر قرار میگیرند؛ چون پیشگیری از مشکل و رسیدگی به مشکلات ایجادشده هر دو برای سلامت سایت اهمیت دارند.
آیا نگهداری سایت هزینه دارد؟
بله، نگهداری سایت میتواند بسته به نوع سایت، حجم فعالیتها و سطح خدمات موردنیاز هزینه داشته باشد.یک سایت شرکتی ساده با یک فروشگاه اینترنتی پرترافیک نیازهای یکسانی ندارد. تعداد افزونهها، میزان بروزرسانیها، وضعیت امنیت، حجم محتوا و حساسیت سایت نیز میتوانند روی میزان کار موردنیاز تأثیر بگذارند.
اگر میخواهید عوامل مؤثر بر هزینه خدمات را دقیقتر بررسی کنید، پیشنهاد میشود مقاله «هزینه پشتیبانی وردپرس چقدر است؟ بررسی عوامل مؤثر بر قیمت پشتیبانی سایت» را مطالعه کنید.بنابراین بهتر است به جای انتخاب یک هزینه ثابت برای همه سایتها، ابتدا وضعیت و نیازهای واقعی سایت مشخص شود.
چه زمانی بهتر است نگهداری سایت را به متخصص بسپاریم؟
اگر سایت سادهای دارید و با وردپرس آشنا هستید، بسیاری از بررسیهای معمول را میتوانید خودتان انجام دهید.اما در سایتهای تجاری، فروشگاهی یا سایتهایی که اطلاعات مهم کاربران و مشتریان را نگهداری میکنند، مسائل فنی حساستر میشوند.
تغییر مستقیم دیتابیس، رفع مشکلات امنیتی، بررسی خطاهای پیچیده، ناسازگاری افزونهها یا مشکلات مربوط به سرور بهتر است با دانش فنی مناسب انجام شود.در چنین شرایطی استفاده از خدمات پشتیبانی و نگهداری سایت وردپرسی جت پشتیبان میتواند بخشی از این کارها را به یک تیم متخصص بسپارد.
جمعبندی
یک سایت وردپرسی سالم فقط سایتی نیست که در مرورگر باز شود. امنیت، سرعت، بروزرسانیها، بکاپ، دیتابیس، فرمها، لینکها و عملکرد بخشهای مختلف همگی باید در طول زمان بررسی شوند.
بهترین روش این نیست که صبر کنیم سایت دچار مشکل شود و بعد برای رفع آن اقدام کنیم. بهتر است یک برنامه منظم داشته باشیم و بررسیهای ضروری را بر اساس نوع و اهمیت سایت انجام دهیم.
اگر نگهداری سایت به یک فرآیند منظم تبدیل شود، شناسایی بسیاری از مشکلات سادهتر خواهد شد و مدیریت سایت نیز با نظم بیشتری انجام میشود.
در نهایت، چک لیست نگهداری باید متناسب با سایت شما تنظیم شود؛ چون نیازهای یک وبلاگ، سایت شرکتی و فروشگاه اینترنتی یکسان نیستند.
سوالات متداول
هر چند وقت یکبار باید سایت وردپرسی را نگهداری کنیم؟
بسته به نوع سایت متفاوت است. بررسیهای مهم مانند وضعیت سایت و سفارشها میتوانند روزانه انجام شوند، در حالی که برخی فعالیتها مانند بررسی دیتابیس، کاربران و وضعیت کلی سایت میتوانند بهصورت هفتگی یا ماهانه انجام شوند.
آیا بروزرسانی وردپرس بخشی از نگهداری سایت است؟
بله. بررسی و انجام بروزرسانیهای هسته وردپرس، افزونهها و قالبها یکی از بخشهای مهم نگهداری است. بهتر است قبل از بروزرسانیهای مهم نسخه پشتیبان تهیه شود.
آیا داشتن بکاپ برای نگهداری سایت ضروری است؟
بکاپ یکی از مهمترین اقدامات نگهداری است. نسخه پشتیبان در صورت بروز برخی مشکلات فنی، خرابی یا تغییرات ناخواسته میتواند امکان بازگردانی اطلاعات را فراهم کند.
آیا نگهداری سایت روی سئو تأثیر دارد؟
نگهداری بهتنهایی باعث بهبود رتبه سایت نمیشود، اما مشکلات فنی، کندی شدید، صفحات خراب، خطاهای دسترسی یا مشکلات امنیتی میتوانند روی تجربه کاربران و وضعیت فنی سایت تأثیر بگذارند. به همین دلیل بررسی منظم سلامت سایت از دید سئو نیز اهمیت دارد.
آیا سایتهای کوچک هم به نگهداری نیاز دارند؟
بله. اندازه سایت تنها عامل تعیینکننده نیست. حتی یک سایت کوچک نیز به بروزرسانی، بکاپ، بررسی امنیت و کنترل عملکرد نیاز دارد؛ هرچند میزان و دفعات این اقدامات ممکن است کمتر باشد.
آیا نگهداری سایت با پشتیبانی وردپرس یکی است؟
خیر. نگهداری بیشتر شامل فعالیتهای دورهای و پیشگیرانه است، در حالی که پشتیبانی میتواند شامل رسیدگی به مشکلات، خطاها، درخواستهای فنی و تغییرات موردنیاز سایت نیز باشد.
اگر سایت فروشگاهی داشته باشیم، نگهداری آن متفاوت است؟
بله. فروشگاه اینترنتی علاوه بر موارد معمول، نیاز به بررسی محصول، سبد خرید، پرداخت، درگاه، سفارشها، موجودی و سایر بخشهای مرتبط با فرآیند خرید دارد.
آیا میتوان نگهداری سایت وردپرسی را خودمان انجام دهیم؟
برای بسیاری از کارهای ساده بله؛ اما فعالیتهای حساس مانند تغییرات دیتابیس، رفع مشکلات امنیتی پیچیده یا بررسی خطاهای فنی بهتر است توسط فردی انجام شود که دانش کافی در زمینه وردپرس و سرور دارد.
2 پاسخ